سرماخوردگی در کودکان یکی از شایعترین بیماریهای تنفسی است که معمولا به دلیل ویروسها ایجاد میشود و علائمی مانند آبریزش بینی، سرفه، گلودرد، تب و احساس کسالت را به دنبال دارد. با توجه به سیستم ایمنی ناتمام کودکان، آنها بیشتر در معرض ابتلا به ویروسهایی هستند که باعث سرماخوردگی میشوند. همچنین، به دلیل فعالیتهای روزانه و تماس با همسالان، امکان انتقال ویروسها در مدارس و مراکز بازی بسیار بالا است. اگرچه سرماخوردگی معمولاً بیماریای خفیف است و به خودی خود بهبود مییابد، اما میتواند برای کودکان ناراحتیهایی ایجاد کند و گاهی به عوارضی مانند عفونت گوش یا سینوزیت منجر شود. در این میان، آگاهی والدین از علائم، پیشگیریها و روشهای درمانی میتواند به کاهش شدت بیماری و تسریع در روند بهبودی کمک کند.
ویدئوی توضیحات دکتر علی فرجی متخصص اطفال درباره سرماخوردگی کودکان را مشاهده کنید:
سرماخودگی در کودکان
نشانههای شایع سرماخوردگی در کودکان
نشانههای شایع سرماخوردگی در کودکان عبارتند از:
- آبریزش بینی یا گرفتگی بینی: یکی از اولین علائم سرماخوردگی است که معمولاً به صورت ترشح شفاف یا زرد از بینی ظاهر میشود.
- سرفه: سرفه خشک یا همراه با خلط یکی دیگر از علائم رایج است که میتواند به دلیل التهاب مجاری تنفسی ایجاد شود.
- گلودرد: کودک ممکن است از درد یا خشکی در گلو شکایت کند.
- تب خفیف: در بسیاری از موارد، سرماخوردگی باعث تب میشود، اما تب معمولاً خفیف و محدود است.
- کاهش اشتها: کودک ممکن است به دلیل احساس ناراحتی و کسالت، تمایل کمتری به خوردن غذا داشته باشد.
- احساس خستگی و کسالت: کودکان ممکن است به دلیل عفونت ویروسی احساس خستگی و بیحالی کنند.
- عطسه: عطسههای مکرر یکی از علائم ابتدایی سرماخوردگی است که به دلیل تحریک مجاری تنفسی رخ میدهد.
- التهاب چشمها: گاهی اوقات چشمها قرمز و آبریزش دارند، که نشاندهنده التهاب خفیف در ناحیه چشم است.
- درد عضلانی: در برخی از موارد، کودکان ممکن است از درد عضلات یا بدن خود شکایت کنند.
اگرچه این علائم معمولاً خفیف و موقتی هستند، اما در صورتی که علائم شدیدتر شوند یا کودک به سختی نفس بکشد، باید فورا به بهترین متخصص اطفال مراجعه شود.

علل سرماخوردگی در کودکان چیست؟
سرماخوردگی در کودکان به دلیل عوامل مختلفی رخ میدهد که معمولاً ناشی از ویروسها هستند. برخی از علل اصلی سرماخوردگی در کودکان عبارتند از:
- ویروسها: ویروسهایی مانند ویروس رینو (Rhinovirus) که شایعترین علت سرماخوردگی است، میتوانند باعث ایجاد علائم سرماخوردگی مانند آبریزش بینی، سرفه، گلودرد و تب شوند.
- عفونت های باکتریایی: نوع دیگر از عفونت های سرماخوردگی به صورت باکتریال هستند، عفونت باکتریال اغلب در مدت طولانی تری برطرف می شود و کودک همراه با تب کودک و سرفه های شدید علائم را تجربه می کند.
- سیستم ایمنی ضعیف: کودکان به دلیل سیستم ایمنی ناتمام خود بیشتر در معرض ابتلا به بیماریهای ویروسی مانند سرماخوردگی قرار دارند.
- تماس با افراد مبتلا: تماس نزدیک با کودکانی که سرماخوردگی دارند یا با افراد بزرگتری که به این ویروسها مبتلا شدهاند، احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش میدهد.
- هوای سرد: هوای سرد یا تغییرات شدید دما میتواند بر سیستم تنفسی کودکان تاثیر بگذارد و بدن را مستعد ابتلا به عفونتهای تنفسی کند.
- آلودگی هوا: قرار گرفتن در معرض آلودگیهای محیطی یا مواد شیمیایی موجود در هوا میتواند ریهها و مجاری تنفسی کودک را تحریک کند و خطر ابتلا به سرماخوردگی را افزایش دهد.
- عدم رعایت بهداشت فردی: عدم شستشوی دستها و عدم استفاده از دستمال کاغذی هنگام سرفه یا عطسه میتواند موجب گسترش ویروسها شود.
برای پیشگیری از سرماخوردگی، رعایت بهداشت فردی، تقویت سیستم ایمنی با تغذیه مناسب و اجتناب از تماس نزدیک با افراد بیمار توصیه میشود.
لازم است به این نکته توجه شود که هر کدام از عفونت ها و علل گفته شده درمان مشخصی دارد و به هیچ عنوان خانواده ها نباید برای درمان، داروهای خودسرانه برای کودک تجویز کنند. نیاز است تا حتما کودک، زیر نظر متخصص اطفال معاینه شود و متناسب با ویروس و علائم کودک، دارو های لازم را تجویز کند.
سریع ترین راه درمان سرماخوردگی
درمان در این موارد بسته به اینکه عفونت ویروسی یا باکتریایی باشد انجام می شود. در صورتی که عفونت ویروسی دلیل بر سرماخوردگی باشد، سریع ترین راه درمان تسکین علائم می باشد، زیرا برای عفونت های ویروسی درمانی وجود ندارد. دکتر علی فرجی براساس نوع باکتری، نوع آنتی بیوتیک را انتخاب می کنند و برای موارد آلرژی از دارو های ضد آلرژی کودکان که گاها ممکن است در دراز مدت استفاده شود، تجویز می کنند.
روش های درمان سرماخوردگی کودکان
روش های پیشگیری از سرماخوردگی در کودکان
رعایت نکات بهداشتی در پیشگیری از سرماخوردگی بسیار تاثیر گذار است. خصوصا اگر کودکی در خانواده وجود دارد که به مدرسه و یا مهد کودک می رود، ناقل اصلی برای انتقال میکروب می باشد. توجه به فصل و میزان آلودگی در هوا هم در پیشگیری از سرماخوردگی بی تاثیر نیست. مواردی که ذکر شد همگی می توانند از بروز سرماخوردگی در کودکان جلوگیری کنند. بهتر است با مشاهده کوچکترین علائم سرماخوردگی با متخصص اطفال مشورت نمایید.